Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Ludwik Tomiałojć

PROFESOR LUDWIK TOMIAŁOJĆ

PROFESOR LUDWIK TOMIAŁOJĆ

1939-2020

W piątek, 26 czerwca 2020 r., w wieku 81 lat, zmarł Profesor Ludwik Tomiałojć, wybitny polski uczony, światowej sławy ornitolog, ceniony wykładowca akademicki, żarliwy obrońca przyrody i środowiska, publicysta, niezwykle zaangażowany działacz społeczny.

Prof. zw. dr hab. Ludwik Tomiałojć urodził się 1 stycznia 1939 roku w Michałkoniach k. Wilna, dorastał na Mazurach, studiował biologię w Toruniu i we Wrocławiu. Od 1961 roku aż do przejścia na emeryturę (2010) był pracownikiem Uniwersytetu Wrocławskiego (Muzeum Przyrodnicze na Wydziale Nauk Przyrodniczych).

Był inicjatorem i uczestnikiem wieloletnich badań nad ekologią ptaków leśnych w Puszczy Białowieskiej, badał też procesy synurbizacji ptaków, w tym roli osłabionej presji drapieżnictwa (praca doktorska i habilitacyjna). W 1987 roku uzyskał tytuł profesora nauk przyrodniczych. Zajmował się również czynną ochroną zwierząt oraz ochroną przyrody i środowiska, w tym środowiskowymi aspektami gospodarki wodnej.

Jest autorem wielu publikacji naukowych, w tym książkowych, o stanie ptaków krajowych, współautorem lub współredaktorem europejskich dzieł: „Handbuch der Vögel Mitteleuropas”, „Birds in Europe – their conservation status” i „The Atlas of European Breeding Birds”. Łączna liczba publikacji z zakresu ornitologii, ochrony przyrody i rozwoju zrównoważonego obejmuje ponad 340 pozycji, w tym 9 ksiażek i ok. 100 rozpraw i artykułów naukowych. Kilka tygodni przed śmiercią Profesora ukazało się Jego ostatnia książka „Ptaki Wrocławia w okresie 200 lat. Występowanie, liczebność, zmiany w dzisiejszych granicach administracyjnych miasta”, napisana wspólnie z trzema młodszymi kolegami.

Profesor Ludwik Tomiałojć był również cenionym nauczycielem akademickim. Prowadził porywające wykłady i zajęcia terenowe, z pasją przekazując studentom swoją ogromną wiedzę i naukowe podejście do zagadnień przyrodniczych, otwartość na naukę światową i znaczenie współpracy międzynarodowej.

Był współautorem programu naukowego światowego kongresu ornitologicznego w Nowej Zelandii (1990) oraz sympozjów w Moskwie (1982) i Ottawie (1986). Prowadził i prezentował wyniki swoich badań z zakresu ornitologii i ochrony przyrody w kilkudziesięciu krajach, od Kaliforni i Kanady, poprzez Syberię, do Nowej Zelandii.

Pełnił szereg ważnych funkcji społecznych, m.in. był wieloletnim przewodniczącym Komitetu Ochrony Przyrody PAN, przewodniczącym polskiego komitetu Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN), członkiem Rady Ekologicznej przy Prezydencie RP Lechu Wałęsie, doradcą kilku komisji sejmowych, członkiem Rady ds. Ekologii przy Prezydencie Wrocławia.

Swoją ogromną wiedzą wspierał szereg organizacji ekologicznych i partię „Zieloni”, której był członkiem-założycielem. Dwukrotnie przyjął zaproszenie naszej Uczelni do udziału, jako panelista, w Debatach Akademickich „U Przyrodników”, dotyczących GMO (2013) i reformy gospodarki wodnej (2014).

Profesor Ludwik Tomiałojć ma też wielki wkład w rozwój dialogu przyrodników i hydrotechników, którego celem było wypracowanie kompromisowej możliwości korzystania ze środowika przyrodniczego i zasobów wodnych, w sposób odmienny od maksymalistycznego realizowania potrzeb gospodarczych. Był inicjatorem, wsółorganizatorem, moderatorem i uczestnikiem szeregu interdyscyplinarnych konferencji naukowych i naukowo-technicznych, w tym:

  • Zagospodarowanie i ochrona dużych rzek i ich dolin w Polsce (Wrocław, 1991);
  • Ocena stanu i zagrożeń przyrody w dolinach małych rzek w Polsce (Wrocław, 1994);
  • Przyrodnicze aspekty melioracji wodnych (AR Wrocław, 1994);
  • Odra ponad podziałami (AR Wrocław, 2001);
  • Środowiskowe aspekty gospodarki wodnej (AR Wrocław, 2005).

Ważnym dorobkiem tych konferencji były publikacje oraz wspólnie wypracowane i akceptowane wnioski, których większość jest ciągle aktualna.

Za osiągnięcia w działalności naukowej i zawodowej był wielokrotnie odznaczany, w tym: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Otrzymał również cztery nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, kilka nagród Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego i szereg innych wyróżnień.

Profesor Ludwik Tomiałojć pozostanie w naszej pamięci nie tylko jako światowej sławy ornitolog oraz wybitny specjalista z zakresu ekologii ptaków i ochrony przyrody, ale również jako aktywny działacz społeczny, człowiek ideowy, niezwykle otwarty, szczery, jasno wyrażający swoje poglądy, żarliwie walczący o zrównoważony rozwój naszego kraju.

Żegnaj, Profesorze.

Andrzej Drabiński